नेपालमा स्मार्टफोन बजारको ढाँचा तीव्र गतिमा बदलिँदै गएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा भारतमै ठूलो परिमाणमा स्मार्टफोन उत्पादन र एसेम्बल हुन थाले पनि नेपाली बजारमा भने चिनियाँ आयातको दबदबा झन् मजबुत बन्दै गएको तथ्यांकले देखाएको छ।
भन्सार विभाग को चालू आर्थिक वर्षको पहिलो सात महिनाको विवरणअनुसार चीनबाट मात्रै १२ लाख ४ हजार ५७७ थान स्मार्टफोन नेपाल भित्रिएका छन्। यो संख्या कुल आयातको ८५.१३ प्रतिशत हो। गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा चीनबाट ९ लाख ५३ हजार २१६ थान (७७.५० प्रतिशत) स्मार्टफोन आयात भएका थिए। यसले एक वर्षमै चिनियाँ बजार हिस्सामा उल्लेखनीय वृद्धि भएको स्पष्ट संकेत गर्छ।
समग्र आयात पनि बढ्दो क्रममा छ। गत आर्थिक वर्षको पहिलो सात महिनामा कुल १२ लाख २९ हजार ९५७ थान स्मार्टफोन आयात भएकोमा चालू वर्षको सोही अवधिमा यो संख्या १४ लाख १४ हजारभन्दा बढी पुगेको छ—झन्डै दुई लाख थानले वृद्धि।
नेपाली बजारमा Xiaomi, Vivo, Oppo, Honor र Realme जस्ता चिनियाँ ब्रान्डको प्रभाव बलियो रहँदै आएको छ। साथै, अमेरिकी कम्पनी Apple र दक्षिण कोरियाली Samsung का केही मोडेलहरू भारतमै एसेम्बल भए पनि भारतबाट हुने आयात भने घट्दो देखिएको छ।
गत आर्थिक वर्षको पहिलो सात महिनामा भारतबाट २ लाख ७२ हजार ६६ थान स्मार्टफोन आयात भएकोमा चालू वर्षको सोही अवधिमा यो संख्या घटेर २ लाख ४ हजार ६५८ थानमा सीमित भएको छ, जुन कुल आयातको १४.४६ प्रतिशत मात्र हो।
विगतमा भियतनामबाट पनि उल्लेखनीय आयात हुने गरेको थियो। यद्यपि भारत सरकारले चालू आर्थिक वर्ष २०२६/२७ को बजेटमार्फत इलेक्ट्रोनिक उद्योग प्रवर्द्धनका लागि बजेट वृद्धि गरे पनि त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव नेपाली बजारमा हालसम्म देखिएको छैन।
समग्र तस्वीर हेर्दा, नेपालमा स्मार्टफोनको माग बढ्दै जाँदा चीनको बजार हिस्सा झन् बलियो बन्दै गएको छ भने भारतबाट हुने आयात क्रमशः खुम्चिँदै गएको तथ्यांकले देखाएको छ।
