ग्यासको सिलिन्डर बोकेकी वृद्धा आमा देशको बेरोजगारीको जीवित तस्वीर

काठमाडौं । ग्यासको सिलिन्डर बोकेर सकसका साथ हिँडिरहेकी एक वृद्ध आमाको तस्बिरले केवल ग्यास अभावको समस्या मात्र देखाउँदैन, यसले रोजगारीको खोजीमा युवाशक्ति विदेश पलायन भएपछि गाउँमा बाँकी रहेका वृद्धवृद्धाले भोगिरहेको बाध्यताको गहिरो कथा पनि बोल्छ।

उमेरले आराम खोज्ने बेला यी आमा अझै भारी बोकेर हिँड्न बाध्य छन्। काँधमा ग्यासको सिलिन्डर छ, तर त्योभन्दा ठूलो बोझ उनको जीवनको जिम्मेवारी र बाध्यता हो।

गाउँमा खेत छन्, माटो छ, उत्पादन गर्न सकिने सम्भावना छ। तर गाउँका अधिकांश युवा रोजगारी र भविष्यको खोजीमा विदेश पुगेपछि वृद्ध आमाबुबाको काँधमा घरधन्दा, खेतीपातीदेखि दैनिक जीवनका अनेक जिम्मेवारी थपिएका छन्।

तस्बिरमा देखिएकी यी वृद्धा केवल एक व्यक्तिको प्रतिनिधि होइनन्। उनी नेपालको ग्रामीण समाजमा विस्तार हुँदै गएको बेरोजगारी, युवा पलायन र वृद्ध पुस्ताको बढ्दो एक्लोपनको प्रतीक बनेकी छन्।

ग्यासको अभाव हुँदा लामो दूरीसम्म सिलिन्डर बोकेर हिँड्नुपर्ने बाध्यता होस् वा दैनिक जीवनका अन्य कठिनाइ यसको मूल प्रश्न केवल तत्कालीन समस्याको व्यवस्थापनमा सीमित छैन। प्रश्न त यस्तो अवस्था किन दोहोरिइरहेको छ भन्ने हो।

देशमा रोजगारीको पर्याप्त अवसर सिर्जना गर्न नसक्दा लाखौँ युवा विदेशिन बाध्य छन्। युवाको अभावमा गाउँका उत्पादनशील जमिन बाँझिँदै छन् भने वृद्ध आमाबुबा आफ्नै जीवनको भारी आफैं बोक्न बाध्य छन्।

त्यसैले समस्या ग्यासको सिलिन्डरमा मात्र छैन। समस्या युवालाई स्वदेशमै रोजगारी र सम्मानजनक भविष्य दिन नसक्ने राज्यको नीतिमा पनि छ।

सरकारले युवालाई विदेश पठाउने बाध्यताको अन्त्य गर्दै कृषि, उद्योग, पर्यटन, उद्यमशीलता र स्थानीय उत्पादनमा आधारित रोजगारी सिर्जना गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। युवाको सीप, श्रम र ऊर्जा स्वदेशमै उपयोग गर्न सके गाउँमा उत्पादन बढ्नुका साथै वृद्ध आमाबुबाको काँधको भारीसमेत कम गर्न सकिन्छ।

यो दृश्यले एउटा गम्भीर प्रश्न पनि उठाउँछ देश बनाउने उमेरका युवा विदेशमा पसिना बगाउने र उमेरले आराम खोज्ने आमाहरू गाउँमा भारी बोकेर हिँडिरहने अवस्था कहिलेसम्म?

अब आवाज केवल विरोधका लागि होइन, समाधानका लागि उठ्नुपर्छ।

युवालाई विदेश पठाएर होइन, युवाको हातलाई स्वदेशमै काम दिएर देश बनाऔँ।
वृद्ध आमाको काँधबाट भारी खोसौँ, युवाको काँधमा जिम्मेवारी र रोजगारीको अवसर दिऔँ।

विरोध होइन सुधार।
आक्रोश होइन समाधान।
युवालाई विदेश होइन स्वदेशमै भविष्य।